Stawki odsetek
Słownik decyduje, jaką stawką program liczy odsetki na nocie odsetkowej, w wezwaniu do zapłaty, w kalkulatorze i przy przelewie do urzędu skarbowego.
Słownik otwierasz z paska nawigacji (Stawki odsetek) albo w Konfiguracji → Słowniki → Podatki → Stawki odsetek.
Rodzaje odsetek
Program rozróżnia cztery rodzaje — rodzaj decyduje o sposobie liczenia, nie tylko o nazwie:
| Rodzaj | Kiedy stosować | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Ustawowe za opóźnienie | opóźnienie osoby fizycznej | art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego |
| Transakcje handlowe (Gospodarcze) | opóźnienie firmy | ustawa z 8.03.2013 r. |
| Podatkowe | zaległość wobec urzędu | art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej |
| Umowne | stawka z umowy | art. 359 Kodeksu cywilnego |
Przy wystawianiu wezwania program sam podpowiada rodzaj: dla osoby fizycznej — ustawowe za opóźnienie, dla firmy — transakcje handlowe.
Gospodarcze – podmiot leczniczy to osobna pozycja: ustawa przewiduje niższą stawkę, gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy. Wybierasz ją świadomie; normalnie program używa zwykłej stawki handlowej.
Czym różnią się odsetki podatkowe
- dzielnik zawsze 365 dni, także w roku przestępnym,
- wynik zaokrąglany do pełnych złotych,
- odsetek nie nalicza się, jeśli nie przekraczają 8,70 zł,
- dostępne stawki obniżona (50%) i podwyższona (150%) — art. 56a i 56b Ordynacji.
Stawki obowiązujące od dnia
Stawki odsetek zmieniają się razem ze stopami NBP — w 2022 roku osiem razy. Dlatego każdy rodzaj ma tabelę stawek z datą obowiązywania. Program dzieli okres zwłoki na odcinki i liczy każdy własną stawką, a na nocie drukuje wyliczenie odcinkami.
Tabelę otwierasz przyciskiem Edytuj → zakładka Stopy w czasie. Każdy wpis ma:
- Obowiązuje od — dzień wejścia stawki w życie,
- Stopa — wartość w procentach rocznie,
- Źródło — numer obwieszczenia, np.
M.P. 2026 poz. 367.
Pole Źródło wypełniaj zawsze. Gdy dłużnik zakwestionuje kwotę, masz pod ręką numer obwieszczenia, z którego stawka pochodzi.
Skąd brać stawki
Stawki ogłaszane są w Monitorze Polskim:
- odsetki ustawowe za opóźnienie — obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości,
- transakcje handlowe — obwieszczenie na każde półrocze,
- podatkowe — obwieszczenie Ministra Finansów.
Program wpisuje stawki obowiązujące w dniu wydania wersji. Jeśli liczysz odsetki za okres wcześniejszy, uzupełnij tabelę wstecz — inaczej program użyje stawki ręcznej z karty rodzaju i oznaczy wynik jako przybliżony.
Po każdym nowym obwieszczeniu dopisz kolejny wiersz — nie zmieniaj istniejącego, bo wcześniejsze zaległości muszą się liczyć starą stawką.