Faktura marża — VAT od marży

Faktura marża — VAT od marży

Faktura marża to faktura sprzedaży, przy której VAT liczy się nie od całej ceny, ale tylko od marży — różnicy między ceną sprzedaży a ceną zakupu. Stosują ją przede wszystkim komisy i handlarze towarami używanymi (samochody, meble, elektronika kupione od osób prywatnych), antykwariaty, galerie i handlarze dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków oraz biura podróży, które sprzedają usługi turystyki złożone z usług kupionych od innych firm (hotel, przewóz, wyżywienie).

Fakturę wystawiamy każdemu nabywcy — osobie prywatnej i firmie. Na fakturze nie ma stawki ani kwoty VAT, jest tylko kwota do zapłaty i obowiązkowa adnotacja o procedurze marży (art. 106e ust. 2 i 3 ustawy o VAT). Dlatego nabywca-firma nie odliczy z niej VAT: podatek naliczony to kwoty podatku wynikające z faktur (art. 86 ust. 2 pkt 1), a towarów opodatkowanych marżą nie obejmuje obniżenie podatku (art. 120 ust. 19).

Sprzedawca VAT od marży płaci — liczy go sam i wykazuje w JPK_V7. Program robi to za nas: wystarczy przy pozycji podać cenę zakupu.

Przepisy: ustawa o VAT, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263; ewidencja JPK_V7 — rozporządzenie MF z 15.10.2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 1988).

Kiedy wolno zastosować procedurę marży

Towary używane, dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie i antyki (art. 120):

• towar kupiliśmy w ramach działalności w celu odprzedaży (art. 120 ust. 4),
• kupiliśmy go od osoby prywatnej albo innego podmiotu, który nie jest podatnikiem VAT, od podatnika zwolnionego z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 113) albo od podatnika, który sam sprzedał go w procedurze marży (art. 120 ust. 10). Towar kupiony na zwykłej fakturze z VAT do odliczenia sprzedajemy na zasadach ogólnych, zwykłą fakturą,
• towar używany to rzecz ruchoma nadająca się do dalszego użytku w obecnym stanie albo po naprawie — inna niż dzieła sztuki, kolekcje i antyki oraz inna niż metale i kamienie szlachetne (art. 120 ust. 1 pkt 4); antyki to przedmioty starsze niż 100 lat (art. 120 ust. 1 pkt 3),
• procedura marży jest dobrowolna — do tych samych dostaw można stosować zasady ogólne (art. 120 ust. 14).

Usługi turystyki (art. 119): biuro działa wobec klienta we własnym imieniu i na własny rachunek i kupuje od innych podatników usługi dla bezpośredniej korzyści turysty — transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie (art. 119 ust. 2 i 3). Marża to różnica między ceną płaconą przez klienta a kosztem tych zakupów; VAT od nich biuro nie odlicza (art. 119 ust. 4).

Rodzaje procedury — co wybrać w programie

Rodzaj procedury wybieramy w polu Procedura marży (JPK, KSeF): na zakładce Numer, daty faktury marży. Od niego zależą adnotacja na wydruku, oznaczenie w JPK_V7, pole w KSeF i lista stawek VAT od marży w oknie pozycji.

Przypadek	Pole Procedura marży (JPK, KSeF):	Adnotacja na wydruku	Stawka VAT od marży	JPK_V7	KSeF FA(3)
usługi turystyki (art. 119)	Procedura marży - biura podróży	procedura marży dla biur podróży	23% albo 0%	MR_T	P_PMarzy + P_PMarzy_2
towary używane (art. 120)	Procedura marży - towary używane	procedura marży – towary używane	23%, 8%, 5% albo 0%	MR_UZ	P_PMarzy + P_PMarzy_3_1
dzieła sztuki (art. 120)	Procedura marży - dzieła sztuki	procedura marży – dzieła sztuki	23% albo 0%	MR_UZ	P_PMarzy + P_PMarzy_3_2
przedmioty kolekcjonerskie i antyki (art. 120)	Procedura marży - przedmioty kolekcjonerskie i antyki	procedura marży – przedmioty kolekcjonerskie i antyki	23% albo 0%	MR_UZ	P_PMarzy + P_PMarzy_3_3

Adnotację program drukuje dosłownie wyrazami z ustawy (art. 106e ust. 2 i 3) — niezależnie od tego, jak nazywa się pozycja w polu procedury.

Różnice między procedurami:

• Biura podróży (MR_T) — w deklaracji podatek liczy się od sumy marż z całego miesiąca (kwartału), a nie osobno z każdej faktury; ujemna suma daje podstawę i podatek 0. Program nie tworzy z faktury wiersza zakupu (patrz „Co trafia do JPK_V7” niżej).
• Towary używane, dzieła sztuki, antyki (MR_UZ) — marża liczy się osobno dla każdej pozycji; marża ujemna jednej pozycji nie zmniejsza podatku od innych.
• Stawki VAT od marży dozwolone dla procedury (lista w oknie pozycji pokazuje tylko je):

Stawka	Kiedy	Podstawa prawna
23%	stawka podstawowa — towary używane, usługi turystyki	art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 1
23%	dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie, antyki w procedurze marży	art. 120 ust. 3a w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 1
8%	towar używany, dla którego właściwa jest stawka 8%	art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 2
5%	towar używany, dla którego właściwa jest stawka 5%	art. 41 ust. 2a
0%	eksport towaru w procedurze marży	art. 120 ust. 20
0%	usługi turystyki świadczone poza Unią Europejską	art. 119 ust. 7–9

Te same podstawy prawne program pokazuje w opisach stawek na liście w oknie pozycji.

Wystawianie faktury marży krok po kroku

1. Na wstążce FAKTURY kliknij strzałkę pod przyciskiem Nowy → Sprzedaż — wybierz typ… [F2] (albo sam przycisk Nowy). W oknie Nowy dokument sprzedaży zaznacz Faktura marża i kliknij OK. Fakturę marżę dla wybranego klienta otworzysz też z kartoteki kontrahentów poleceniem Faktura marża.

2. Zakładka Numer, daty — sprawdź numer, datę wystawienia i datę sprzedaży, wybierz sposób i termin zapłaty. W polu Procedura marży (JPK, KSeF): wybierz rodzaj procedury z tabeli w rozdziale „Rodzaje procedury”. Zrób to przed dodaniem pozycji — od procedury zależy lista stawek VAT od marży w oknie pozycji. Gdy pole zostanie puste, program traktuje fakturę jak towary używane.

3. Zakładka Dane o firmach — wybierz nabywcę (firmę albo osobę prywatną).

4. Zakładka Towary, usługi — kliknij Dodaj pozycję (Shift + Ins). Otworzy się okno Dodawanie nowej pozycji do faktury (przy poprawianiu pozycji już dodanej to samo okno nazywa się Edycja pozycji faktury, a przycisk zatwierdzenia — Zapisz):

   • Nazwa towaru lub usługi — wpisz nazwę albo kliknij Wstaw z listy i wybierz towar z cennika (przyniesie on cenę zakupu z karty towaru — można ją poprawić),
   • Cena zakupu (marża) — kwota, za jaką kupiliśmy towar, za jedną sztukę (program mnoży ją przez ilość). Przy fakturze w walucie obcej pole ma dopisek [PLN] — cenę zakupu wpisujemy w złotych,
   • Stawka VAT od marży — stawka z tabeli stawek w rozdziale „Rodzaje procedury” (domyślnie 23%),
   • Jedn. Miary, Ilość i cena sprzedaży — Cena netto albo Cena brutto (zależnie od trybu faktury; na fakturze marży obie są równe, bo pozycja jest bez VAT). Wpisujemy kwotę, którą zapłaci klient,
   • pole Stawka VAT jest wyłączone i ustawione na 0% — to nie błąd: faktura marży nie wykazuje podatku,
   • kliknij Dodaj.

   

5. Powtórz krok 4 dla kolejnych pozycji. Pozycja dodana bez tego okna — wpisana w wierszu „Kliknij tutaj, aby dodać nowy wiersz” albo przyciskiem Dodaj z Listy (Ctrl + L) — nie ma ceny zakupu: zaznacz ją i kliknij Edytuj pozycję (Ctrl + E), żeby ją uzupełnić.

6. Kliknij Zapisz (albo Zapisz i Zamknij). Jeśli któraś pozycja nie ma ceny zakupu, program ostrzeże, że VAT od marży tej pozycji nie trafi do JPK_V7 ani do Ewidencji VAT — wybierz Nie, uzupełnij cenę i zapisz ponownie.

7. Wydruk — Podgląd Wydruku, Drukuj, Export do PDF albo Wyślij dokument mailem na wstążce dokumentu.

8. KSeF — fakturę marżę wysyłamy jak każdą inną, synchronizacją KSeF — patrz Wysyłka faktur do KSeF.

Na zakładce Towary, usługi zamiast kolumny VAT jest kolumna Stawka od marży. Stawkę można zmienić także tutaj — kliknięcie w komórkę rozwija tę samą listę stawek z opisami. Zmiana nie rusza kwot pozycji (faktura dalej jest bez VAT), zmienia tylko podatek od marży w JPK_V7 i Ewidencji VAT.

Co jest na fakturze, a czego nie ma

Faktura marży zawiera wyłącznie dane z art. 106e ust. 1 pkt 1–8 i 15–17 oraz adnotację (art. 106e ust. 2 — biura podróży, ust. 3 — pozostałe procedury). Na wydruku programu:

Jest	Nie ma
dane sprzedawcy i nabywcy, numer, daty	ceny i wartości netto
nazwa, jednostka miary, ilość	stawki VAT
Cena brutto i Wartość brutto pozycji	kwoty VAT i podsumowania według stawek
Razem do zapłaty i kwota słownie	ceny zakupu i marży — to dane tylko dla nas
adnotacja z rodzajem procedury (wiersz nad stopką)

W pliku KSeF faktura marży ma w adnotacjach znacznik P_PMarzy z rodzajem procedury, całą kwotę w polu P_13_11 i należność ogółem w P_15 — bez pól stawki (P_12) i kwot podatku (P_14_x). W wierszach pozycji idą cena i wartość brutto (P_9B, P_11A) — także gdy faktura jest w trybie netto — bo ceny i wartości netto (P_9A, P_11) nie należą do danych faktury marży (art. 106e ust. 2 i 3: tylko dane z ust. 1 pkt 1–8 i 15–17).

Przykład

Komis kupił samochód od osoby prywatnej za 30 000 zł i sprzedaje go za 37 200 zł (procedura towary używane, stawka VAT od marży 23%):

	kwota
marża	37 200 − 30 000 = 7 200 zł
VAT od marży (23%)	7 200 × 23/123 = 1 346,34 zł
podstawa opodatkowania	7 200 − 1 346,34 = 5 853,66 zł

Na fakturze klient widzi tylko kwotę 37 200 zł. Do JPK_V7 trafiają 5 853,66 zł (K_19) i 1 346,34 zł (K_20), w polu SprzedazVAT_Marza — 37 200 zł, a w osobnym wierszu zakupu (ZakupVAT_Marza) — 30 000 zł. Do KPiR i ewidencji przychodów (ryczałt) idzie przychód pomniejszony o VAT od marży, czyli 35 853,66 zł.

Gdyby ten sam samochód poszedł za 28 000 zł, marża wynosi −2 000 zł: VAT 0,00, w ewidencji JPK_V7 podstawa −2 000 zł, ale do deklaracji ta ujemna kwota nie wchodzi.

Jak program liczy podatek

• Marża = wartość brutto pozycji (w PLN) − cena zakupu × ilość, osobno dla każdej pozycji.
• VAT od marży = marża × stawka / (100 + stawka), zaokrąglony do grosza; podstawa = marża − VAT (art. 120 ust. 4, art. 119 ust. 1 — marża pomniejszona o kwotę podatku).
• Marża ujemna lub zerowa: podstawa = marża (ze znakiem minus), VAT 0,00. Dla MR_UZ zostaje w ewidencji JPK_V7, ale nie pomniejsza deklaracji.
• Biura podróży (MR_T): w deklaracji podatek liczy się od sumy marż okresu według stawki; ujemna suma daje podstawę i podatek 0.

Co trafia do JPK_V7 i Ewidencji VAT

Pole	Wartość
K_19 / K_20 (23%), K_17 / K_18 (8%), K_15 / K_16 (5%)	podstawa i podatek od marży wg stawki od marży
K_22 (eksport towarów)	marża 0% przy eksporcie towaru używanego, dzieła sztuki, antyku (art. 120 ust. 20)
K_13 (0% w kraju)	marża 0% usług turystyki poza UE (art. 119 ust. 7) — usługa biura opodatkowana w kraju
SprzedazVAT_Marza	wartość brutto faktury
ZakupVAT_Marza	cena zakupu × ilość — osobny wiersz zakupu w miesiącu sprzedaży; nazwa i NIP dostawcy z karty towaru, numer dowodu „BRAK”
oznaczenie procedury	MR_UZ albo MR_T

Wiersza ZakupVAT_Marza z ceny zakupu program nie tworzy:

• dla biur podróży — zakupy dla turysty (hotel, przewóz) wprowadzamy jako faktury zakupu z zaznaczoną w polu procedury JPK / adnotacje KSeF pozycją Procedura marży - biura podróży; taka faktura idzie do JPK_V7 tylko w polu ZakupVAT_Marza, bez odliczenia VAT (art. 119 ust. 4),
• dla korekt,
• gdy towar ma na karcie numer faktury zakupu wprowadzonej w programie — wtedy wiersz daje ta faktura zakupu.

Ewidencja VAT pokazuje przy fakturze marży netto i VAT od marży. W rejestrze VAT księgowa może jeszcze zmienić stawkę od marży pozycji, wybierając transakcję 23% / 8% / 5% / 0% (dla eksportu w procedurze marży program sam ustawia transakcję 22 – eksport towarów) — wiersz przelicza się z tej samej marży, a program pyta, czy zastosować stawkę do pozostałych pozycji marży tej faktury. Po zaksięgowaniu rejestru JPK_V7 bierze kwoty i stawki z rejestru.

Korekta, zakup i inne sytuacje

• Korekta faktury marży (Faktura korekta) liczy różnicę marży (po korekcie minus przed korektą) z ceną zakupu i stawką od marży przeniesionymi z faktury korygowanej. Rodzaj procedury korekta bierze z faktury pierwotnej.
• Faktura marży otrzymana (zakup towaru od podatnika stosującego procedurę marży): VAT od marży rozlicza sprzedawca, więc program nie pyta o cenę zakupu, a w JPK_V7 wykazuje taki zakup tylko w polu ZakupVAT_Marza — bez K_42/K_43, bo z faktury marży nie odliczamy VAT.
• Faktury marży sprzed wersji 27.6.351 liczą się jak dotąd (bez VAT od marży), żeby JPK za złożone okresy się nie zmieniał. VAT od marży zaczyna się liczyć dla pozycji, w której zatwierdzimy cenę zakupu w oknie pozycji.
• Import z programu Faktura VAT 2026 przenosi pozycje marży razem z ceną zakupu (program 2026 zapisywał je jako „23% od marży”).

Czego program nie robi

• Usługi własne biura podróży (np. własny autokar, własny przewodnik) trzeba opodatkować osobno, na zasadach ogólnych (art. 119 ust. 5 i 6). Program liczy marżę z całej pozycji — usługi własne wystaw na osobnej, zwykłej fakturze.
• Marża łączna dla przedmiotów kolekcjonerskich (za zgodą naczelnika urzędu skarbowego, art. 120 ust. 5) — program liczy marżę tylko od pojedynczych pozycji.
• Usługi turystyki częściowo poza UE (art. 119 ust. 8) — podział marży na część 0% i część 23% robimy sami, w dwóch pozycjach z różnymi stawkami.

Procedura na dokumencie a procedura pozycji

Procedurę marży wybiera się dla całej faktury, nie dla pozycji:

• Procedura marży (JPK, KSeF): na zakładce Numer, daty i cztery pozycje „Procedura marży - …” na liście wielokrotnego wyboru procedury JPK / adnotacje KSeF to to samo ustawienie w dwóch miejscach. Zmiana w jednym od razu ustawia drugie, a faktura ma zawsze jedną procedurę marży. Od niej zależą: adnotacja na wydruku, oznaczenie MR_T albo MR_UZ w JPK_V7, znacznik P_PMarzy_… w KSeF i lista stawek VAT od marży w oknie pozycji.
• Pole Procedury w oknie pozycji służy do innych procedur (WSTO_EE, IED, TT_D, I_42, I_63, bony B_SPV…) — tych, które KSeF zapisuje przy każdym wierszu (element Procedura w pozycji faktury), a JPK_V7 zbiera do oznaczeń dokumentu. Procedury marży tam nie ma, bo: adnotację o marży ustawa wymaga na fakturze (art. 106e ust. 2 i 3), KSeF ma na nią jedno pole w adnotacjach całej faktury (dokładnie jedno z P_PMarzy_2 / 3_1 / 3_2 / 3_3), a JPK_V7 oznacza MR_T i MR_UZ cały dowód sprzedaży (§ 10 ust. 4 rozporządzenia JPK_V7).
• Stawka VAT od marży jest natomiast per pozycja (kolumna Stawka od marży) — np. dwa towary używane z tej samej faktury mogą mieć 23% i 8%.

Sprzedaż w dwóch różnych procedurach marży (np. usługa turystyki i towar używany) wystawiamy na osobnych fakturach.