Środki trwałe i amortyzacja

Dostępne w edycji: PRO

Środki trwałe i amortyzacja

Środki trwałe i amortyzacja - Faktura VAT 2027
Środki trwałe i amortyzacja

Ewidencja środków trwałych obejmuje majątek firmy o wartości powyżej progu ustawowego, używany dłużej niż rok: maszyny, samochody, sprzęt, nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne.

Karta środka trwałego

Zapisujesz w niej między innymi:

  • nazwę i numer inwentarzowy,
  • datę przyjęcia do używania,
  • wartość początkową,
  • klasyfikację KŚT i stawkę amortyzacji,
  • metodę amortyzacji — liniowa, degresywna, jednorazowa.

Amortyzacja

Program nalicza odpisy amortyzacyjne w kolejnych miesiącach i przenosi je do kosztów w KPiR. Dzięki temu koszt majątku rozkłada się w czasie zgodnie z przepisami, bez ręcznego przeliczania.

W ewidencji widać na bieżąco wartość początkową, sumę dotychczasowych odpisów i wartość netto każdego składnika.

Środek trwały do 10 000 zł

Środek trwały o wartości do 10 000 zł netto za sztukę można zaliczyć do kosztów jednorazowo (art. 22d ust. 1 ustawy o PIT) — w KPiR trafia wtedy do kolumny pozostałych wydatków. Powyżej tej kwoty koszt powstaje przez odpisy amortyzacyjne.

Na karcie środka pole Faktura zakupu wskazuje dokument, z którego środek pochodzi. Dzięki temu koszt nie trafi do KPiR dwa razy:

  • jeśli faktura jest już zaksięgowana w KPiR, Nalicz odpisy pomija odpis jednorazowy tego środka (komunikat podaje, ilu środków to dotyczy), a w ewidencji umorzenie jest pełne,
  • jeśli odpis jednorazowy jest już naliczony, Wczytaj dane z faktur w KPiR pomija koszt pozycji-środka z tej faktury — podsumowanie mówi, w ilu dokumentach.

Starsze wersje (przed 27.6.291) nie zapisywały wybranej na karcie grupy i metody amortyzacji — każdy środek wpisany z karty miał grupę „Środek trwały” i metodę liniową. Jeśli masz takie środki, nad listą w oknie Środki trwałe program pokazuje niebieski pasek z ich liczbą. Otwórz kartę każdego z nich i popraw grupę oraz metodę tam, gdzie miała być inna. Pasek znika na stałe po kliknięciu ✕.

Likwidacja i sprzedaż

Przy sprzedaży albo likwidacji środka trwałego kończy się jego amortyzacja, a niezamortyzowana część trafia do kosztów. Zdarzenie odnotowuje się w karcie środka.

Wydruki

Wstążka Wydruki daje trzy dokumenty — każdy otwiera się w podglądzie, skąd zapiszemy go do PDF albo wydrukujemy:

WydrukCo zawiera
Ewidencja środków trwałychśrodki trwałe, wartości niematerialne i grunty: numer inwentarzowy, KST, daty, wartość początkowa, ulepszenia, umorzenie i wartość netto
Ewidencja wyposażeniaosobny dokument dla wyposażenia — z dokumentem zakupu i datą wycofania, bez umorzenia
Tabela amortyzacjiodpisy miesięczne za rok: rata, kwota, część zaliczona do kosztów i umorzenie narastająco

Każdy wydruk ma wiersz RAZEM i miejsce na podpis osoby sporządzającej i zatwierdzającej — ewidencja majątku jest dokumentem księgowym.

Okres bierze się z pola Rok nad tabelą. Wydruki obejmują stan na koniec tego roku, więc składnik kupiony później na nim nie wystąpi.

Dlaczego wyposażenie ma własną ewidencję

Wyposażenie nie jest środkiem trwałym. Wydatek trafia do kosztów jednorazowo w dacie zakupu, więc program go nie amortyzuje i nie wysyła do JPK_ST. Pozycja zostaje w ewidencji do czasu likwidacji albo sprzedaży — i właśnie to pokazuje kolumna Wycofanie.

Z tego powodu ewidencja wyposażenia nie ma kolumn umorzenia i wartości netto: nie byłoby czego w nich wpisać. Zamiast tego jest dokument zakupu, bo to on jest dowodem poniesienia kosztu.

Formalny obowiązek prowadzenia odrębnej ewidencji wyposażenia zniesiono w 2020 roku, ale dokument pozostał w praktyce — kontrola oczekuje go przy składnikach, których nie znajdzie w ewidencji środków trwałych.

JPK_ST

Ewidencja jest podstawą pliku JPK_ST — struktury dla środków trwałych i wartości niematerialnych, obowiązującej od 2026 roku. Plik przesyła się raz w roku, bez wezwania urzędu, w tym samym terminie co księgę albo ewidencję przychodów — do 30 kwietnia roku następnego (pierwszy raz za rok 2026 przy miesięcznym JPK_V7M, w pozostałych przypadkach za rok 2027). Szczegóły: JPK_PKPIR, JPK_EWP i JPK_ST.

Dla środków przyjętych do używania od 1 stycznia 2026 roku plik wymaga dodatkowych danych, które wpisujemy na karcie środka:

  • Rodzaj dokumentu nabycia — umowa sprzedaży, faktura VAT, wytworzenie, darowizna, wkład niepieniężny albo inne. Po wskazaniu faktury w polu Faktura zakupu program sam podpowiada „Faktura VAT”,
  • Numer dokumentu OT — dokument przyjęcia do używania,
  • przy wykreśleniu: Przyczyna wykreślenia (sprzedaż, stwierdzenie niedoboru, kradzież, darowizna, wkład niepieniężny, inne), Numer dokumentu LT — numer dokumentu wykreślenia, przy sprzedaży numer faktury — oraz Numer KSeF faktury sprzedaży, jeśli fakturę wystawiono w KSeF.

Gdy którejś z tych danych brakuje, eksport nie zatrzymuje się, ale w podsumowaniu wymienia, ilu środków to dotyczy i co trafi do pliku w zamian. Środki przyjęte wcześniej eksportują się jak dotąd; numer dokumentu i przyczynę wykreślenia warto uzupełnić także dla nich, jeśli wykreślenie następuje od 2026 roku.

Wyposażenie do tego pliku nie wchodzi — z powodów opisanych wyżej.

Czy ta strona była pomocna?