Zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia – dla kogo jest cywilnoprawna umowa zlecenie?

Oceń ten post

To twoja pierwsza praca? Nie jesteś pewien, czy umowa zlecenie jest dla ciebie? Podpowiadamy, jak bezpiecznie zawrzeć umowę zlecenie, jakie są twoje prawa i obowiązki, a także-jak ją poprawnie rozliczyć.

Na czym polega praca na podstawie umowy zlecenia – podstawowe cechy umowy zlecenia

Umowa zlecenie zwana jest inaczej zatrudnieniem samopracowniczym. To jedna z szeregu umów cywilnoprawnych, regulowanych przez przepisy Kodeksu Cywilnego (Art. 734-751 Kodeksu cywilnego), nie zaś Kodeksu pracy. Zawierana jest przez Zleceniobiorcę i Zleceniodawcę z określeniem obowiązków obu stron w treści umowy podczas wykonywania zlecenia. Przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania wskazanych w umowie określonych czynności (wykonania zlecenia), natomiast za zrealizowane czynności prawne (przedmiot odpłatnego zlecenia) Zleceniodawca ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia na warunkach sprecyzowanych w umowie zleceniu. Jego wysokość jest równa co najmniej wartości minimalnej stawki godzinowej, wynikającej z ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Umowa tego typu nazywana jest często pogardliwie „śmieciówką” -czy słusznie?

umowa zlecenie – co należy o niej wiedzieć?

Prawa i obowiązki po stronie dającego zlecenie i przyjmującego zlecenie

Do najważniejszych obowiązków osoby wykonującej pracę należą:

  • wykonanie czynności prawnej na rzecz lub w imieniu zleceniodawcy,
  • zachowanie należytej staranności,
  • informowania o przebiegu i wynikach pracy,
  • sprawozdania ze zrealizowanych zadań po ich ukończeniu -w związku z ustaleniem stawki minimalnej przedsiębiorca ma obowiązek ewidencjonowania czasu przepracowanego przez zleceniobiorcę.

W szczególnych przypadkach (w odróżnieniu od umowy o dzieło) Zleceniobiorca może powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej – o ile nie ma co do tego przeciwwskazań i wynika to z umowy (odpowiednie zapisy umowy na to zezwalają). Co warte podkreślenia- w tej sytuacji Zleceniobiorca jest odpowiedzialny za jakość wykonanej usługi na równi z osobą trzecią.

Przyjmujący zlecenie ma także szereg praw, do których zaliczamy:

  • brak konieczności wypełniania poleceń zlecającego precyzujących, co i jak detalicznie należy wykonać -w tym zakresie umowa zlecenia różni się od umowy o dzieło (Zleceniobiorca ma dowolność wykonania zadania, o ile jego wynik będzie zgodny z oczekiwaniem w zleceniu),
  • ma prawo decydować o miejscu i czasie pracy bez konieczności uzyskania zgody,
  • możliwość wynegocjowania płatnej przerwy w pracy z odpowiednim zapisem w umowie,
  • uprawnienie do korzystania z płatnego zwolnienia chorobowego- o ile oczywiście nie masz zaległych składek na ubezpieczenie chorobowe.

Do obowiązków Zleceniodawcy natomiast należy naliczanie i odprowadzenie składek na ubezpieczenia społeczne do ZUS-u. Zobowiązany jest także do zgłoszenia zleceniobiorcy do wszystkich obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (emerytalnego i rentowego -ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne).

Zawarcie umowy zlecenia. Dla kogo umowa zlecenie jest najkorzystniejsza? 

Kluczowe elementy, które powinny się znaleźć w treści umowy zlecenia:

  • oznaczenie stron umowy (dane zleceniobiorcy i zleceniodawcy),
  • określenie przedmiotu zlecenia,
  • wysokość wynagrodzenia – o ile nie sprecyzowano, że umowa jest nieodpłatna,
  • datę rozpoczęcia oraz zakończenia umowy,
  • forma zapłaty (opcjonalnie),
  • podpisy obu stron.

Ograniczenia umowy zlecenia:

  • kodeks cywilny nie gwarantuje takich uprawnień, jak kodeks pracy,
  • wynagrodzenie oscyluje raczej w granicach płacy minimalnej,
  • nie posiadasz uprawnień do płatnego urlopu,
  • ciężarne kobiety nie skorzystają z ochrony prawnej,
  • może ona zostać rozwiązana w dowolnym momencie (nie obowiązuje termin wypowiedzenia -w przeciwieństwie do umowy o pracę).
Umowa zlecenie – co i jak?

Wypowiedzenie umowy zlecenia

Umowę zlecenia można wypowiedzieć w każdym momencie chyba, że obowiązuje okres wypowiedzenia. Pamiętać należy jednak o tym, że powinien zwrócić Zleceniobiorcy wydatki, jeśli ten je poniósł w celu wykonania umowy. Jeśli z kolei po stronie Zleceniobiorcy wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, ponosi on odpowiedzialność za powstałą szkodę, wynikającą z niewykonania zlecenia zgodnie z art. 746 Kodeku cywilnego.

Po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy zleceniodawca nie musi wystawiać nam świadectwa pracy, ale można o nie poprosić. Wówczas tego typu zaświadczenie jest kwalifikowane jako potwierdzenie doświadczenia zawodowego.

Czy umowa zlecenie może stać się umową o pracę?

Zlecenie najczęściej ma charakter tymczasowy -po jej wykonaniu umowa wygasa z punktu widzenia przepisów prawa. Stąd tego typu umowy zawiera się na czas wykonania określonych w umowie czynności. Oczywiście, istnieje możliwość zawarcia takiej umowy na czas nieokreślony, ale przed podpisaniem takiego dokumentu warto zadać sobie pytanie, czy nie jest ona w rzeczywistości umową o pracę. Inną opcją jest, by zawnioskować w sądzie pracy o ustalenie stosunku pracy, gdy:

  • wykonujemy pracę konkretnego rodzaju,
  • wypełniamy polecenia zleceniodawcy,
  • pracujemy we wskazanym przez niego miejscu i czasie,

Jeśli sąd pracy stwierdzi, że wykonujemy obowiązki na podstawie umowy o pracę, a nie umowy- zlecenia – przysługują nam wszystkie uprawnienia pracownicze.

Podsumowanie

Cechy umowy zlecenia są dla jednych przekleństwem (brak stabilności, brak możliwości rozwoju zawodowego), natomiast dla innych -są przepustką do decydowania o tym, kiedy, komu i jak świadczyć pracę. Warto zawrzeć umowę cywilnoprawną, jeśli preferujesz elastyczne podejście do pracy i nie jest to twoje główne źródło utrzymania.

Jeśli jednak planujesz długi urlop lub macierzyństwo bądź chciałbyś pozyskać stabilne, długoterminowe źródło zatrudnienia -nie jest to korzystna dla ciebie forma stosunku pracy.

Udostępnij ten artykuł

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.